Nuwe navorsing dui daarop dat dié rol besonder uitdagend kan wees vir vroulike orka's, wat selfs kan ophou om voort te plant om hul seuns te versorg - selfs wanneer die seuns volgroeid is.

Die navorsing, wat Woensdag in die joernaal Current Biology gepubliseer is, het op 'n groep orka's, bekend as die "suidelike inwonende" bevolking langs die kus van die staat Washington en Brits-Columbië gefokus.

Die Sentrum vir Walvisnavorsing, wat by die studie betrokke is, monitor die groep sedert 1976.
Die spesie is ongewoon deurdat mannetjies en wyfies lewenslank by hul moeders bly. Die "koste" van 'n ma se sorg is egter groter in die geval van seuns.

Michael N. Weiss, navorsingsdirekteur van die sentrum en 'n postdoktorale navorsingsgenoot aan die Universiteit van Exeter, sê in 'n verklaring: "Ons weet al vir langer as 'n dekade dat volwasse manlike moordwalvisse op hul moeders staatmaak om hulle aan die lewe te hou, maar dit was nog nooit duidelik of ma’s daarvoor opdok nie.”

Die data bied "'n sterk negatiewe korrelasie tussen wyfies se aantal oorlewende gespeende seuns en die waarskynlikheid om jaarliks 'n lewensvatbare kalf te produseer." Die uitkoms het dieselfde gebly ongeag die ouderdom van die seun.

Navorsers weet nie hoekom vroulike orka's minder geneig is om in sulke gevalle voort te plant nie, maar hulle vermoed dat die deel van hul kos met hul volgroeide seuns kan beteken dat ma's met minder kos moet klaarkom.

Sam Ellis, 'n dieregedragsnavorser aan die Exeter Universiteit en mede-outeur van die artikel, het Donderdag aan CNN gesê dat die aard van die ma se versorging grootliks om Chinook-salm draai.

"Die sleutel tot hierdie vorm van versorging is die deel van voedsel," verduidelik hy. "Ons dink baie van die versorging is om fisies kos aan hul volwasse seuns te verskaf," sê hy, hoewel dit hulle ook na die bron van voeding lei.

"Om 'n dogter te hê, beïnvloed nie jou kans om weer voort te plant nie, maar om 'n seun van enige ouderdom te hê, het 'n negatiewe impak op die ma se kans om voort te plant," sê Ellis.

Ellis voeg by dat "daar baie voorbeelde [in soogdiere] van moedersorg en moederbelegging in die nageslag is. Maar in alle voorbeelde wat tot dusver bestudeer is, blyk dit dat die belegging ophou sodra die nageslag volwassenheid bereik.”

"Ons weet dat seuns wie se moeders doodgaan 'n baie hoë waarskynlikheid het om in die volgende jaar dood te gaan," sê hy, en voeg by dat hoewel vroulike orka's tot 80 jaar kan leef, mannetjies "baie gelukkig is om 40 te bereik."

Omdat suidelike inwoners ernstig bedreig, kan die studie belangrike implikasies hê, sê navorsers.

Ellis sê die span wil meer omvattend kyk na die langtermyn-effekte wat die bevindings op orka-walvisbevolkings kan hê.

Luke Rendell, 'n student in biologie aan die St Andrews Universiteit in Skotland, het aan CNN gesê die studie is "fassinerend".

“Dit maak 'n nuwe venster oop … [in] die manier waarop die evolusionêre dans tussen die belange van individue en gene voortdurend in wisselwerking is met ekologie en sosialiteit.

“Baie sal glimlag oor die grappies oor behoeftige seuns, maar ek hoop ook besin oor of die parallelle dieper gaan in hierdie langlewende en hoogs sosiale soogdier. Hierdie insigte is slegs moontlik deur toegewyde langtermynstudie wat dikwels deur navorsingsbefondsers onderwaardeer word.”

OFM-nuus