On Now
Weekdays 15:00 - 18:00
The Joyride Nico, Nikki and JayBee
Show Background
NEXT: 18:00 - 22:00 OFM Nights with Ashmund
Listen Live Streams

Central SA

Jou digitale voetspoor: Sê nee vir onnodige koekies

───   CHARNÉ VAN DER MERWE 14:03 Fri, 11 Sep 2026

Jou digitale voetspoor: Sê nee vir onnodige koekies | News Article
Moenie onnodig alle koekies aanvaar nie. Foto: iStock

Jy hoef nie elke koekie wat in soektogte aangebied word, te aanvaar nie.

’n Eenvoudige klik op “aanvaar alles” kan derdeparty-naspoorders aktiveer wat jou aanlyn aktiwiteit oor verskillende platforms kan volg. “Gebruikers besef dikwels nie hoeveel inligting oor hul aanlyn gedrag só versamel en gekombineer kan word nie,” waarsku prof. Danny Myburgh, ’n kuberveiligheids- en digitale-forensiese kenner aan die Noordwes-Universiteit (NWU).

Koekies is klein lêers wat op ’n toestel gestoor word wanneer iemand ’n webwerf besoek. Sommige is noodsaaklik om onder meer aanmeldings, inkopiemandjies en taalvoorkeure te onthou, terwyl ander vir ontleding, persoonlike inhoud en geteikende advertensies gebruik word.

Hierdie tegnologieë bepaal ook watter toestel gebruik word en aktiwiteite op verskillende webwerwe aan mekaar verbind. “Hulle kan ook jou aanlyn aktiwiteit en blaaigeskiedenis aan mekaar koppel om ’n profiel van jou te bou, en daardie inligting kan vir baie jare gestoor word.”  


’n Eenvoudige soektog na iets soos leerskoene kan dus later tot soortgelyke advertensies op sosiale media en ander webwerwe lei. Inligting wat aanlyn versamel word, kan ook met data uit ander bronne gekombineer word, insluitend inligting wat in vorige datalekke blootgestel is.

“Hulle gebruik hierdie inligting om ’n profiel te bou van ’n persoon of die kommunikasietoestel wat gebruik word,” sê hy. “Dié profiele kan gebruik word om geteikende advertensies te stuur of selfs vir ongewenste bemarkingsoproepe en boodskappe.”

Toestemming

Myburgh sê mense aanvaar dikwels lang privaatheidskennisgewings sonder om dit behoorlik te lees omdat hulle vinnig toegang tot ’n webwerf of diens wil hê.

“Deur toestemming te gee, kan jy ’n organisasie beduidende wetlike gronde gee om jou inligting te gebruik op die maniere wat beskryf word.”

Prof. Danny Myburgh. Foto verskaf

Wetgewing soos die Wet op die Beskerming van Persoonlike Inligting (Popia) plaas verpligtinge op organisasies wat persoonlike inligting insamel en verwerk. Myburgh sê toestemming behoort ingelig te wees en dat ’n versoek duidelik moet stel waarvoor toestemming gegee word.

“Moenie ‘aanvaar alles’ as die verstek-opsie kies nie. Ek probeer alle nie-noodsaaklike koekies verwerp. Pleks daarvan om alles te aanvaar, aanvaar net dit wat werklik nodig is.”

Gebruikers kan ook hul privaatheidsinstellings nagaan, opsies gebruik om vir persoonlike bemarking of datahandel uit te teken en ongewenste bemarking stop deur wel uit te teken of die organisasie in kennis te stel.

OFM Nuus dg

* Het jy ’n nuuswenk om te deel? Bel of whatsapp die OFM Nuus-lyn by 066 4871427.

@ 2026 OFM - All rights reserved Disclaimer | Privacy Policy | We Use Cookies - OFM is a division of Central Media Group (PTY) LTD.