Central SA
Noord-Kaapse baba veg dapper ná geboorte op 27 weke─── CHARNÉ VAN DER MERWE 14:54 Thu, 26 Mar 2026
Wat ’n dag vol viering moes wees, het in een van ’n Noord-Kaapse paartjie se skrikwekkendste dae ontaard toe hul baba op slegs 27 weke gebore is.
Liam Lambros Provataris van Upington is op Kersoggend gebore en het slegs 900 g geweeg. Byna drie maande later weeg hy net meer as 2,5 kg, maar ’n lang pad met voortdurende mediese uitdagings lê nog voor.
Ure voor sy geboorte het alles normaal gelyk. “Die 24ste Desember was ’n heeltemal normale dag,” onthou Duanné Provataris, sy ma.
“My man, Georgios, was by die werk en ons dogtertjie en ek het ’n rustige dag by die huis gehad. Daardie aand het ons wegneemetes gekoop en Kersfeesflieks gekyk, want ons sou die volgende dag vriende besoek.”

Liam het slegs 900 g by geboorte geweeg. Foto verskaf
Maar net voor middernag het dinge dramaties verander. Toe sy in die bed klim, het haar water gebreek en moes hulle inderhaas hospitaal toe jaag. Daar aangekom, het die dokters bevestig dat kontraksies reeds begin het. Hoewel mediese personeel die situasie kon stabiliseer, het Liam se hartklop skielik begin daal.
“Ek onthou hoe vinnig alles daarna gebeur het,” sê Duanné. “Binne minute het die dokter vir ons gesê ’n noodkeisersnee moet gedoen word.”
Liam is op 25 Desember om 03:45 gebore en het minder as ’n pynappel geweeg. Hy is onmiddellik in die neonatale intensiewesorgeenheid (NICU) opgeneem, waar hy twee maande lank sou veg om te oorleef. Gedurende hierdie tyd het hy voortdurende ondersteuning nodig gehad om sy klein lyfie te help funksioneer.

Liam moet 3 kg weeg voordat hy vir 'n operasie kan gaan. Foto verskaf
“Hy het ’n lang tydperk op ’n CPAP-masjien (Continuous Positive Airway Pressure) deurgebring en gereelde bloedtoetse, sowel as bloedoortappings, benodig om hom stabiel en sterk te hou,” sê Duanné.
CPAP is ’n goue standaard, nie-indringende vorm van respiratoriese ondersteuning wat ’n masker gebruik om ’n bestendige lugvloei te verskaf wat help om die lugweg oop te hou.
Dokters het ook ontdek Liam het ’n patent ductus arteriosus (PDA) – ’n toestand waar ’n klein bloedvat in die hart nie na geboorte sluit nie. Dit veroorsaak dat te veel bloed deur die hart en longe vloei, wat dit moeiliker maak om energie te kry, te groei en selfs te voed sonder om moeg te word.

Liam weeg nou al meer as 2,5 kg. Foto verskaf
Ten spyte van medikasie het die toestand nie herstel nie, en Liam sal ’n prosedure benodig sodra hy 3 kg bereik. “Die prosedure is nodig om die klein buisie in sy hart toe te maak. As dit oop bly, werk sy hart harder, wat dit vir hom moeilik maak om te groei en die risiko van infeksies en komplikasies verhoog,” sê Georgios.
Ná weke in intensiewe sorg was daar ’n oomblik van verligting. Op 24 Februarie is Liam uit die NICU ontslaan, en teen 1 Maart was hy sterk genoeg om huis toe te gaan.
Liam se daaglikse lewe word gekenmerk deur streng roetines, medikasieskedules en konstante monitering. Hy benodig ’n kombinasie van hartmedikasie, vitamiene, refluksbehandeling en gespesialiseerde voedingsorg om te verseker dat hy krag kry sonder om homself uit te put.

Liam se reis is baie emosioneel vir sy ouers. Foto verskaf
Sy ouers volg ’n veeleisende skedule wat deur die nag en tot in elke uur van die dag loop – voeding, medikasie, verwisseling, monitering. “Dit is ’n intense en uitputtende dag, vol medikasie, voeding en drukkies,” sê Duanné. “Maar elke detail is deel van die liefde en sorg wat hy nodig het om sterker te word.”
'n Snuza-monitor monitor sy asemhaling terwyl hy slaap, wat ’n mate van gerusstelling bied in ’n steeds onsekere situasie. Omdat Liam vroeg gebore is, bly hy in gevaar vir apnee – kort pouses in asemhaling – en sy longe is veral kwesbaar vir infeksies.
Daarom is een van die gesin se huidige probleme om goedkeuring vir ’n respiratoriese sinsitiale virus-inenting (RSV) te kry. “Hierdie entstof is baie belangrik omdat RSV ’n ernstige virus is wat sy longe kan aantas,” verduidelik Duanné. “Veral omdat hy reeds swak longe het en sy suster op skool is, wat sy risiko verhoog.”

Die Provataris-gesin. Foto verskaf
Terwyl die mediese uitdagings enorm is, het die finansiële druk nog ’n laag druk bygevoeg. Hoewel die gesin ’n mediese fonds het, is dit reeds uitgeput. “Daar is steeds bybetalings vir bloedtoetse en transfusies en koste vir vervoer en verblyf as ons na Bloemfontein moet gaan,” sê sy. “Dit plaas enorme druk op ons gesin.”
Maandelikse medikasie alleen kos ongeveer R2 000, met bykomende uitstaande mediese rekeninge wat bydra tot die las. Emosioneel was die reis net so moeilik.
“Dit was ongelooflik moeilik om hom so klein en kwesbaar te sien, terwyl hy baklei,” sê sy. “Terselfdertyd moes ons na ons dogtertjie by die huis omsien, wat ook aandag en liefde nodig gehad het. Ek het hoeveel nagte hospitaal toe gegaan terwyl my dogtertjie huil en vra dat ek by haar moet bly.”

Selfs nou, met Liam by die huis, het die vrees nie verdwyn nie. “Die vrees dat iets met hom kan gebeur, is steeds daar. Elke dag is ’n balans tussen hoop, liefde en konstante bekommernis.”
Tog, deur dit alles, het die gesin krag gevind in klein oorwinnings – en in die mense om hulle. “Ons hoop kom van elke klein mylpaal,” sê sy ma. “Elke keer as hy ’n bietjie meer melk drink, gewig optel of sterker lyk, herinner dit ons daaraan dat hy veg.”
Ondersteuning van familie, vriende en die gemeenskap het hulle ook deurgedra. Van hulp by die huis tot emosionele ondersteuning en aanmoediging weet die Provataris-gesin dat hulle nie hierdie pad alleen loop nie.
OFM Nuus/Charne van de Merwe sm
• Het jy ’n nuuswenk om te deel? Bel of whatsapp die OFM Nuus-lyn: 066 487 1427.
