Central SA
Kopluise: Waarom almal skielik krap, krap─── CHARNÉ VAN DER MERWE 11:58 Tue, 07 Jul 2026
Sodra die briefie van die skool opdaag met die woorde “Kyk asseblief vir kopluise,” is dit asof almal se kop skielik begin jeuk.
Die eerste ding wat ouers moet weet, is dat kopluise glad nie verband hou met swak higiëne nie. Inteendeel, dié goggas verkies skoon hare.
Hulle kan nie spring nie, en word slegs oorgedra deur liggaamlike kontak, berig KidsHealth. Terwyl luise nie siektes dra en nie gevaarlik is nie, kan hulle ongemaklik wees en vinnig versprei as dit nie behoorlik hanteer word nie.
’n Jeukende kopvel is ’n algemene simptoom van luise. Foto: iStock
Wat is kopluise?
Kopluise is klein, vlerklose insekte wat op die menslike kopvel leef en op klein hoeveelhede bloed voed. Hulle is omtrent so groot soos ’n sesamsaad en kan bruin, grys of wit wees.
Luise lê eiers – oftewel nete – wat stewig aan die basis van haarskagte naby die kopvel heg.
Hoe om luise op te spoor
Volgens Mayo Clinic kan vroeë opsporing ’n uitbreking stop voordat dit versprei. Hier is waarna jy moet soek:
- Jeuk en krap: Die algemeenste simptoom, veroorsaak deur ’n allergiese reaksie op luisbyte.
- Nete (eiers): Dit lyk soos klein wit of geel kolletjies wat aan hare naby die kopvel vasklou. Anders as skilfers, is nete moeilik om uit te borsel.
- Lewendige luise: Jy mag dalk lewende luise sien kruip, veral agter die ore of naby die agterkant van die nek.
- Rooi knoppe of sere: Gereelde krap kan lei tot klein, geïrriteerde knoppe of selfs infeksie.
Wat om te doen as jy luise vind
- Gebruik ’n fyn luiskam op nat hare van die kopvel tot die punte. Dit help om die teenwoordigheid van luise of nete te bevestig.
- Kry ’n luisebehandelingsjampoe sonder ’n voorskrif en volg die aanwysings noukeurig – veral die tydsaanduidings. Herhaal die behandeling vir sewe tot tien dae om enige nuut uitgebroeide luise dood te maak.
- Gebruik ’n kam elke dag vir minstens ’n week om enige oorblywende nete te verwyder. Goeie beligting en geduld is die sleutel.
- Was beddegoed, hoede, borsels en klere wat gedra is in warm water en maak dit met hitte droog. Verseël items wat nie gewas kan word nie vir twee lank weke in ’n plastieksak.
- Stel jou kind se skool in kennis sodat hulle ander gesinne kan waarsku. Vroeë opsporing kan help om die verspreiding te stop.

indien jy luise ontdek, stel jou kind se skool in kennis sodat hulle ander gesinne kan waarsku. Foto: iStock
Voorkoming van kopluise
- Leer kinders om nie hoede, serpe, borsels of oorfone te deel nie.
- Hou lang hare vasgemaak of gevleg.
- Doen gereelde luisbeheer, veral na skoolpouses of oorslaappartytjies.
- Hou kinders tuis totdat alle luise en nete weg is.
OFM Nuus/Charne van der Merwe dg
• Het jy ’n nuuswenk om te deel? Bel of whatsapp die OFM Nuus-lyn: 066 487 1427.


