Jude Ameirah Hope Mouton (3) van Kimberley vertrek op 1 September na Kaapstad vir gespesialiseerde ondersoeke. ’n Komplekse lugwegrekonstruksie word daarna vir die eerste week van Oktober beplan.

Die behandeling kan moontlik die weg baan vir Jude om sonder haar trageostomie asem te haal en, indien alles volgens plan verloop, weer haar stem te gebruik. Sy het vir byna twee jaar geen hoorbare stem gehad nie.

Haar mediese reis het reeds voor haar geboorte begin toe dokters tydens haar ma, Fahzlin, se swangerskap deur ’n 4D-skandering ’n swelsel aan die regterkant van haar hart opgemerk het. Sy is op 33 weke na ’n pediatriese kardioloog in Kaapstad verwys, waar ’n gaatjie in haar hart ontdek is.

Jude se ouers hoop hulle kan binnekort haar stem hoor. Foto verskaf

Aanvanklik was daar hoop dat die gaatjie vanself sou toegaan, maar dit het nie gebeur nie. Op ses maande het Jude gereelde monitering deur ’n kardioloog in Bloemfontein nodig gehad. In die daaropvolgende ses maande is vasgestel dat sy ook ’n ventrikulêre septumdefek (VSD) het, sê haar pa, Vaughan.

Nie een van die twee gaatjies was besig om natuurlik toe te gaan nie. Terwyl die gesin ander behandelingsopsies ondersoek het, het ’n angiogram ’n tweede groot probleem blootgelê: Jude se lugweg was aansienlik kleiner as wat dokters verwag het, wat intubasie besonder moeilik gemaak het.

Dié probleem sou later ’n groot rol in haar behandeling speel. Toe Jude in Oktober 2024 vir haar hartoperasie voorberei is, moes ’n ENT-spesialis ingeroep word om met die intubasie te help. Sy het daarna ’n infeksie in die intensiewesorgeenheid ontwikkel en was byna twee weke lank geïntubeer.

In dié tyd is haar lugweg met laser behandel en gerek om haar asemhalingskanaal te verbeter. “Die hartoperasie het voortgegaan en haar ASD sowel as haar VSD is suksesvol herstel,” sê Fahzlin. Die gesin se grootste uitdaging het egter nog voorgelê nadat die hartprobleme suksesvol behandel is.

Jude is ’n gelukkige en aktiewe driejarige. Foto verskaf

Ná meer as twee weke se herstel in die pediatriese saal het Jude skielik ernstige asemhalingsprobleme ontwikkel toe sy voorberei is om huis toe te gaan. Sy moes terug teater toe en is weer geïntubeer, waarna verdere ondersoeke ernstige littekenvorming en vernouing van haar lugweg getoon het.

’n Trageoskopie het bevestig haar lugweg sou voortdurende behandeling benodig. Ná byna twee maande in die hospitaal is Jude uiteindelik met ’n trageostomie ontslaan. Dit het haar gehelp om asem te haal, maar beteken terselfdertyd dat lug nie normaalweg by haar stembande uitkom nie.

“Ek was bang sy gaan haar stem verloor. Maar daar was geen ander uitweg nie. Dit was die enigste manier waarop sy kon asemhaal,” sê Fahzlin. 

Eie manier van ‘praat’

Hoewel Jude nie ’n hoorbare stem het nie, het sy mettertyd haar eie manier gevind om met haar gesin te kommunikeer.

“Mense vra dikwels of Jude praat. Dan sê ek sy praat, maar daar kom geen klank uit nie.” Sy vorm woorde met haar mond, gebruik haar hande en wys wanneer sy iets wil hê. Fahzlin sê Jude het self uitgewerk hoe om te kommunikeer en die gesin het geleer om haar te verstaan.

Vir die afgelope twee jaar het Jude voortgegaan om haar ENT-spesialis in Johannesburg te besoek in die hoop dat ’n oplossing vir haar lugweg gevind sou kon word. Die gesin is nou na ’n dokter in Kaapstad verwys wat in komplekse lugwegrekonstruksie spesialiseer.

Jude se mond vorm die woorde, maar daar kom geen klank uit nie. Foto verskaf

Jude sal na verwagting ongeveer ’n week in Kaapstad wees vir die ondersoeke, waarna die lugwegrekonstruksie vir die eerste week van Oktober beplan word. Indien die operasie voortgaan, word hospitaalverblyf van tussen twee en drie weke verwag terwyl haar herstel noukeurig gemonitor word.

“Die doel van die behandeling is om Jude se lugweg te herstel en moontlik haar trageostomie te verwyder. Indien die lugweg voldoende herstel kan word, kan dit haar ook die geleentheid gee om weer haar stem te gebruik,” sê Fahzlin.

Vir haar ouers is dit ’n moontlikheid wat hulle ná byna twee jaar van stilte koester. “Om haar saam met haar broers en susters te hoor lag en huil is iets wat ons al byna twee jaar lank nie kon beleef nie. Dit sal meer beteken as wat woorde ooit kan beskryf.”

‘Ek dink sy het al dinge deurgemaak waarmee baie volwassenes nie sou kon saamleef nie’

Ondanks haar mediese uitdagings is Jude ’n gelukkige en aktiewe driejarige wat daarvan hou om te speel, te lag en die wêreld te verken. “Ek dink sy het al dinge deurgemaak waarmee baie volwassenes nie sou kon saamleef nie,” sê Fahzlin oor haar dogtertjie se pad tot dusver.

Vaughan versorg sy dogter voltyds en is verantwoordelik vir haar daaglikse mediese behoeftes, waaronder die versorging van haar trageostomie en talle spesialisafsprake. 

Fahzlin werk sodat Jude lid van haar mediese fonds kan bly, wat bykans al haar mediese behandeling en ander mediese uitgawes dek.

Die fonds dek egter nie al die uitgawes wat met die gesin se reis na Kaapstad gepaard gaan nie. Hulle moet steeds vir reis, verblyf, vervoer en daaglikse uitgawes voorsiening maak. 

Die finansiële druk het verder toegeneem nadat albei hul voertuie die afgelope jaar onherstelbaar geraak het.

’n Geldinsamelingsveldtog is begin om die gesin met dié koste te help. Hulle sê elke donasie, WhatsApp-boodskap en gebed herinner hulle dat hulle nie alleen hierdie pad stap nie en dat elke vorm van ondersteuning help om Jude die kans te gee om moontlik weer haar stem te gebruik.

OFM Nuus/Charne van der Merwe  cvs

• Het jy ’n nuuswenk om te deel? Bel of whatsapp die OFM Nuus-lyn by 066 487 1427.