Volgens The Citizen floreer onwettige, ongeregistreerde inisiasieskole ten spyte van wetgewing wat vereis dat sulke skole amptelik geregistreer moet wees. Die minister van tradisionele sake, Velenkosini Hlabisa, het die sterftes toegeskryf aan die nalatigheid van beide ouers en inisiasieskole om veiligheidsmaatreëls te volg en mediese advies in te win.

Sterftes word dikwels veroorsaak deur gevaarlike praktyke, soos die verbod op waterdrink.

Polisielede neem die liggaam van ’n geïnisieerde weg. Foto: Facebook

“As jy as ouer jou kind na ’n inisiasieskool stuur en daarna nooit weer opvolg of seker maak hy drink water nie, stel jy jou kind in gevaar,” het Hlabisa in ’n onderhoud gesê.

Van die 41 mense wat in hegtenis geneem is, is ouers wat vals ouderdomme verskaf het om hul kinders by inisiasiekole te laat toelaat. Volgens die wet mag slegs seuns van 16 jaar en ouer ’n inisiasieskool bywoon, mits hulle ouerlike toestemming het. 

Twee van die ouers het voorgegee hul kinders is 18, terwyl hulle in werklikheid 13 jaar oud was.

Oorgang na volwassenheid

In die Oos-Kaap is reeds vroeg in Desember vyf sterftes aangemeld. Daar is ook 21 mense in hegtenis geneem vir die bedryf van onwettige inisiasiekole. 

Die dodetal het egter verder gestyg, en Hlabisa het Dinsdag (30 Desember) bevestig dat 41 inisieerders in totaal oor verskeie provinsies heen gesterf het. Die somer-inisiasieseisoen duur van 1 November tot einde Januarie.

Tradisioneel word jong mans by inisiasiekole afgesonder en leer hulle kulturele waardes en verantwoordelikhede as deel van hul oorgang na volwassenheid. Die besnydenisprosedure wat daarmee gepaardgaan, is egter al jare lank ’n bron van sterftes en ernstige komplikasies, wat wetgewing genoodsaak het.

Inisieerders se omstandighede onder die loep. Foto: Facebook

Alhoewel alle inisiasieskole nou verplig is om te registreer, word talle steeds onwettig bedryf. Hlabisa sê sterftes kom selfs by geregistreerde skole voor, en hy wys nalatigheid as die oorsaak aan.

Sommige ouers moet ’n fooi betaal om hul kinders by ’n inisiasieskool in te skryf. Dit lei daartoe dat individue ongeregistreerde skole begin vir finansiële gewin.

“Waar daar sterftes is, is daar nalatigheid,” sê Hlabisa. “Om vir ’n jong man te sê om nie water te drink nie sodat hy vinniger genees, is foutief. Niemand kan ’n maand sonder water oorleef nie. Sommige ouers sê selfs vir hul kinders by die huis om nie water te drink nie.”

Wetgewing strenger toegepas

Hlabisa sê die regering gaan wetgewing strenger toepas om seker te maak dat persone wat verantwoordelik is vir inisiasiesterftes, aanspreeklik gehou word. Meer howe sal gemobiliseer word om sake vinnig te hanteer.

“Slegs geregistreerde, tradisionele chirurge mag voortaan die besnydenis van inisieerders uitvoer. Indien ’n ouer iemand aanstel wat nie geregistreer is nie, sal daardie ouer in hegtenis geneem word, want jy stel jou kind bloot aan gevaar,” sê hy.

“Besnydenis kan tot amputasie lei – ’n pynlike en permanente skade. Daarna is daardie jong man nie meer volledig nie. Dit is wat gebeur wanneer jy jou kind in die hande plaas van iemand wat nie weet wat hulle doen nie.”

• Het jy ’n nuuswenk om te deel? Skakel of whatsapp die OFM Nuus-lyn: 066 487 1427.

OFM Nuus mvh