Ten spyte daarvan dat honderdmiljoene rand aan padrehabilitasieprojekte toegeken word, word inwoners steeds gekonfronteer met onveilige paaie, herhaalde vertragings en min bewyse dat openbare fondse betekenisvolle resultate lewer. 

Die R76-roete tussen Kroonstad en Steynsrus is ’n uitstekende voorbeeld van hierdie mislukking, sê Armand Cloete, VF Plus-wetgewerlid. Meer as sewe jaar nadat herstelwerk begin en meer as R400 miljoen reeds bestee is, bly die pad onvolledig en dele van die nuut herstelde oppervlak toon reeds tekens van agteruitgang.

“Hierdie week het die Vrystaatse wetgewer se gesamentlike portefeuljekomitees oor openbare rekeninge en finansies, asook openbare werke, infrastruktuur, paaie, vervoer en menslike nedersettings, ’n toesigbesoek afgelê om die vordering en gehalte van die projek te beoordeel,” sê Cloete.

Die rehabilitasieprojek het in 2019 begin en was oorspronklik geskeduleer vir voltooiing in 2022. Jare van vertragings, swak projekbestuur en geskille tussen die kontrakteur en die Vrystaatse departement van gemeenskapsveiligheid, paaie en vervoer het daartoe gelei dat die projek in 2023 tot stilstand gekom het.

Cloete sê die oorspronklike kontrak van ongeveer R271 miljoen wat aan Sedtrade toegeken is, het die onderwerp van omstredenheid geword. Die projek het gesloer, terwyl dele van die padoppervlak verkrummel het kort nadat daar met konstruksie begin is. 

“ ’n Nuwe kontrak van ongeveer R146 miljoen is sedertdien toegeken, wat die totale projekkoste tot meer as R400 miljoen verhoog het.”

Die VF Plus het die saak in 2023 na die Spesiale Ondersoekeenheid (SOE) verwys en eis steeds antwoorde oor die skynbare vermorsing van openbare fondse, swak kontrakbestuur en die afwesigheid van verantwoordbaarheid. Hy sê die situasie is onaanvaarbaar.

“Die mense van die Vrystaat verdien antwoorde. Meer as R400 miljoen is bestee aan ’n pad wat onvolledig bly en reeds weer agteruitgaan. Dit is nie bloot ’n mislukking van infrastruktuurlewering nie; dit is ’n mislukking van verantwoordbaarheid. 

“Belastingbetalers befonds projekte wat hul lewe behoort te verbeter, maar gemeenskappe word gelaat met gevaarlike paaie en geen sekerheid dat diegene wat verantwoordelik is ooit aanspreeklik gehou sal word nie.”

Die wanbestuur van hierdie projek het boere, inwoners en plaaslike ondernemings gedwing om hul eie geld te spandeer aan tydelike herstelwerk aan sommige van die ergste slaggate, terwyl die regering steeds honderdmiljoene rand in ’n projek stort wat nie die beloofde resultate gelewer het nie.

Ekonomiese groei

“Die feit dat gemeenskappe self moes ingryp en infrastruktuur in stand moes hou terwyl die regering groot bedrae openbare geld mors, is ’n skande," sê hy. 

“Elke rand wat weens wanbestuur verlore gaan, is ’n rand wat gebruik kon word om paaie te verbeter, geleenthede te skep en ekonomiese groei in die provinsie te ondersteun.”

OFM Nuus dg

• Het jy ’n nuuswenk om te deel? Bel of whatsapp die OFM Nuus-lyn: 066 487 1427.