Gavin Grgurin van die Gauteng Konyntelersvereniging praat met OFM Nuus oor die huidige uitbreking van hemorragiese haassiekte in dele van Suid-Afrika.

Wat presies is hemorragiese haassiekte (RHDV)?

Die maklike antwoord is dat dit 'n siekte is wat sedert die vroeë 1980's internasionaal voorkom. Basies veroorsaak dit vrektes by hase.  

Dit is in laboratoriums verander om die effek daarvan nog beter te maak en dit is wyd gebruik in Australië om hulle te help met die probleme wat hulle met hul wilde konynbevolking het.

Ongelukkig kom dit nou wêreldwyd voor. RHDV val  die interne organe soos die lewer, hart en niere van die haas aan. Dit veroorsaak dan bloeding wat hul dood veroorsaak. 

Waar is dit aangemeld?

Die aanvanklike verslagdoening het Julie/Augustus verlede jaar in die Wes-Kaap begin. Daarna was daar omtrent oral [bevestigde gevalle. Die enigste provinsie waar daar geen bevestigde gevalle is nie, is KwaZulu-Natal.

Wat is die oorsaak van die vinnige verspreiding in Suid-Afrika?

Die belangrikste bydraende faktor is dat daar soveel infeksievektore is wat met RHDV verbind word. Dit is belangrik om daarop te let dat RHDV slegs konyne en hase affekteer. Daar is dus geen soönose vir ander spesies of mense nie. 

Al die ander spesies en mense word egter vektore en dit is omdat die virus self 'n uiters lang tydperk van lewensvatbaarheid buite die gasheer het. Dit kan dus vir tot 110 dae buite die gasheer oorleef.

Een van die grootste oorsake van die verspreiding is die gebrek aan kennis en bewustheid van die algemene publiek.

Kan jy meer uitbrei oor hoe die simptome lyk?

Dit is 'n baie moeilike een om te beantwoord en die rede daarvoor is dat slegs sowat 5% van konyne eintlik simptome toon. 

Mees noemenswaardige simptome is verlies aan eetlus en 'n styging in temperatuur. Dit is die twee mees opvallende simptome.

Konyne, as prooidiere, is egter nie gewoonlik geneig om hul gevoelens uit te druk dat hulle nie goed voel nie. 

Is daar enige behandeling beskikbaar?

Ongelukkig is daar geen behandeling vir RHDV nie en daar is geen lewensvatbare behandeling deur al die navorsing wat tot nou toe gedoen is as 'n effektiewe behandeling sodra die haas besmet is nie.

Daar is egter 'n entstof beskikbaar en ons werk daaraan om 'n goedkoper entstof in die land te kry as 'n voorkomende middel. Dit is nie 'n entstof wat immuniteit skep nie – dit help bloot 'n haas om te herstel sodra hy aangetas is.

Die kwessie oor die entstof wat in Suid-Afrika is, is dat dit vir 90% van telers en eienaars onbekostigbaar is. Pryse wissel van R500 tot R1 200 om een haas te behandel. 

OFM Nuus/Elsabé Richard-May