Vrystaatse boere het hul kommer uitgespreek oor die onlangse toename in veldbrande wat duisende hektaar grond in die streek verwoes het. Volgens dr. Jack Armour, kommersiële bestuurder van Vrystaat Landbou (VL), verantwoordelik vir rampversagting en -reaksie, kon baie van hierdie brande moontlik vermy gewees het.

“Wanneer ons na die AFIS-kaart van brandvoorvalle oor die afgelope paar dae kyk, sien ons dat die meeste van hierdie brande langs nasionale paaie plaasgevind het,” het dr. Armour verduidelik. Hy het verder gesê dat die brande dikwels deur menslike optrede veroorsaak word, soos die weggooi van sigaretstompies uit motorvensters, onverskillige vure deur padwerkers en pendelaars, asook hawelose mense wat langs paaie kosmaak.

Armour het ook sy kommer uitgespreek oor swak beheer deur nasionale padowerhede, wat nie voldoende maatreëls tref om brandlading soos gras en bosse langs paaie te verminder nie. Hy het bygevoeg dat brande ook langs die Lesotho-grens dikwels doelbewus gestig word as ’n daad van intimidasie en vergelding, veral waar oorgrensboere se weiveld onwettig deur ander gebruik word.

Skade aan infrastruktuur tydens ’n brand in Tweeling area. Foto verskaf

Die risiko van brande word verder vererger deur foutiewe kragdrade en kwaadwillige brandstigting, wat onder die huidige rooi brandgevaar-indeks toestande nog meer gevaarlik is. “Brandbeskermingsverenigings (BBV’s) is op hoë gereedheid, maar is basies hulpeloos teen wegholveldbrande in hierdie toestande,” het Armour gewaarsku.

VL het ’n dringende beroep op padgebruikers gedoen om waaksaam te wees en om die weggooi van sigarette en ander rommel te vermy, veral items wat ’n vergrootglas-effek kan hê. Verder is ook ’n beroep op owerhede gedoen om daadwerklik die brandlading langs paaie te verminder. 

Boere is ook versoek om gebiede met hoë brandlading aan te meld, asook om hul kraglyne vir foute en voëlneste na te gaan en dit by Eskom en VL aan te meld. “Voorkoming is altyd beter as beheer,” sê Armour.

OFM Agri