’n Finalis in die Agri NW Jongboer van die Jaar-kompetisie, Marshan Moll, het sy landbou-onderneming oor byna ’n dekade uit bykans niks opgebou. Wat met beperkte hulpbronne begin het, is vandag ’n volwaardige gemengde boerdery wat graan- en hoëwaarde-groenteproduksie insluit.

Op Mollshoop, sowat 30 km buite Brits in Noordwes, het dié boer (34) sy boerdery uitgebrei deur volharding, herinvestering en ’n duidelike langtermynvisie. 

Wat in 2017 klein begin het op gehuurde grond, het ontwikkel in ’n gestruktureerde onderneming wat vars produkte aan markte in Johannesburg en Pretoria lewer, asook aan nasionale kleinhandelkettings.

Marshan Moll wil iets bou wat as 'n familie-nalatenskap kan voortleef. Foto verskaf

Die Agri NW Jongboer van die Jaar-kompetisie, wat sedert 2003 bestaan, erken jong produsente wat reeds ’n bydrae tot volhoubare voedselproduksie lewer en die diversiteit van die landbousektor weerspieël.

Boerdery was nie van meet af deel van Moll se loopbaanplanne nie. Ná skool het hy toevallig die landboubedryf betree en praktiese ervaring op ’n familieplaas opgedoen.

Hy het later oorsee gaan werk, waar sy perspektief op moderne boerdery verbreed het. Hierdie ervaring het die belangrikheid van dissipline, beplanning en struktuur in landbou beklemtoon.

Toe hy terugkeer na Suid-Afrika, het hy in 2017 sy eie boerdery begin. Destyds was infrastruktuur beperk en besproeiing minimaal.

Die Moll-gesin. Foto verskaf

Groei het stadig maar doelgerig plaasgevind, en elke opbrengs is weer terugbelê in grond, toerusting en produksie. Met verloop van tyd het die boerdery uitgebrei, deur gehuurde asook aangekoopte grond, wat die grondslag gevorm het van ’n volwaardige landbou-onderneming.

Agter die sukses is ’n sterk gesinsfondament. Moll woon op die plaas saam met sy vrou, Carla-Danè, en hul twee jong kinders, Mihan (2) en Elke (1).

Vir hom is boerdery nie net ’n beroep nie, maar ’n nalatenskap wat hy vir sy familie bou. Moll sê elke besluit op die plaas word met die toekoms in gedagte geneem, met die doel om iets volhoubaar te skep wat eendag aan die volgende geslag oorgedra kan word.

Die onderneming is geskoei op ’n gemengde produksiemodel wat graan- en groentegewasse kombineer om risiko te versprei en kontantvloei te stabiliseer. Huidige produksie sluit in sojabone, koring, gars, uie, beet, skorsies, botterskorsies, lusern en kleinskaalse suurlemoene.

Sy vrou, Carla-Danè, was van meet af sy grootste ondersteuner. Foto verskaf

Groenteproduksie speel ’n sleutelrol in die onderneming, veral uie en kontantgewasse wat vinniger opbrengs lewer as graan. Graangewasse soos sojabone, koring en gars bied weer stabiliteit oor langer termyn.

Moll lewer produkte aan varsproduktemarkte in Johannesburg en Pretoria, terwyl sekere oeste via verspreidingskanale hul pad vind na die rakke van nasionale kleinhandelaars. Gedurende spitstye, veral in die uieseisoen, verander die plaas in ’n bedrywige operasie met gekoördineerde spanne, logistiek en verpakking wat op volle kapasiteit funksioneer.

Moderne landboutegnologie speel ’n kernrol in die bedryf. GPS-gestuurde trekkers en stropers, presisiespuitstelsels en akkurate kunsmistoediening dra alles by tot beter opbrengste en kostedoeltreffendheid.

Die eenvoudige beginsel wat gevolg word, is: “Meet alles om alles te verbeter.” Hierdie benadering help om produksie te optimaliseer en opbrengste te verhoog.

Moll skryf sy sukses toe aan drie kernwaardes: dissipline, passie en geloof.

Hy beklemtoon ook die belangrikheid van sy span. Sterk kommunikasie, wedersydse respek en aanspreeklikheid is volgens hom noodsaaklik vir die sukses van die boerdery. Werk word met dringendheid en toewyding aangepak om te verseker dat take behoorlik en betyds afgehandel word.

’n Algemene wanopvatting, sê hy, is dat boerdery vinnig en eenvoudig is. In werklikheid is dit ’n lang, komplekse proses wat sterk afhanklik is van weerstoestande en markte.

Die langtermynvisie is verdere uitbreiding en verbeterde doeltreffendheid, terwyl die boerdery steeds ’n positiewe rol in die plaaslike landbougemeenskap speel.

’n Familienalatenskap

“Benewens groei is die doel om ’n volhoubare onderneming te bou wat as ’n familie-nalatenskap kan voortleef,” sê Moll.

Sy raad aan opkomende boere is eenvoudig: Vra vrae, bly nuuskierig en moenie dat vrees vir verandering jou keer om te groei nie. “Finansiële terugslae sal gebeur, maar deursettingsvermoë en goeie beplanning bly die sleutel tot sukses in landbou.”

Indien hy uiteindelik as Jongboer van die Jaar aangewys word, sê Moll die eerste persoon wat hy sal vertel, is sy ma, een van sy grootste ondersteuners op sy pad tot hier.

OFM Nuus/Charne van der Merwe  cvs

* Het jy ’n nuuswenk om te deel? Skakel of whatsapp die OFM Nuus-lyn: 066 487 1427.