Namate nuwe uitvoermarkte oopgaan en die vraag toeneem, word die beskerming van rooibos se oorsprong ál belangriker vir die bedryf se toekoms, sê Dawie de Villiers, direkteur van die Suid-Afrikaanse Rooibosraad. Onlangse handelsontwikkelings sal na verwagting nuwe geleenthede vir rooibosprodusente en uitvoerders skep.

Dié ontwikkelings behels onder meer groter marktoegang en die verwydering van tariewe op Suid-Afrikaanse uitvoerprodukte na China. Terselfdertyd is daarna hernieude fokus op die beskerming van een van die bedryf se waardevolste bates: die reg om ’n produk “rooibos” te noem.

“Namate rooibos wêreldwyd beter bekend word, help die beskerming van sy oorsprong om die integriteit van die produk te bewaar en die reputasie wat Suid-Afrikaanse produsente oor geslagte opgebou het,” sê De Villiers. “Verbruikers wil seker wees dat wanneer hulle rooibos koop, hulle die egte produk uit sy natuurlike tuiste kry.”

Rooibos is uniek aan Suid-Afrika en ’n baie gewilde uitvoerproduk. Foto: SA Rooibosraad

Anders as baie kruieaftreksels geniet rooibos formele geografiese aanduidingsbeskerming en word dit ingevolge die EU-stelsel as ’n beskermde oorsprongsbenaming erken. Die naam “rooibos” word wettig voorbehou vir drankies wat gemaak word van Aspalathus linearis, wat binne ’n omskrewe produksiegebied in Suid-Afrika verbou word, hoofsaaklik die Cederberg en omliggende dele van die Wes- en Noord-Kaap, in jurisdiksies wat dié aanduiding erken.

Dié beskerming verbind die naam direk met sy plek van oorsprong, wat beteken dit mag slegs gebruik word vir produkte uit die aangewese produksiegebied. Rooibos val dus in dieselfde kategorie van oorsprongbeskermde produkte as sjampanje, Parmigiano Reggiano en Darjeeling-tee, waar slegs produkte uit die aangewese streek die naam wettig mag dra.

Produksie van rooibos word sorgvuldig bestuur om gehalte en volhoubaarheid te handhaaf. Foto: Rooibosraad

Die ekonomiese waarde van ’n bedryf wat duisende poste in die Wes-Kaap en Noord-Kaap ondersteun en rooibos na meer as 60 lande uitvoer, word daardeur beskerm.

“Oorsprong het deel van die waardeaanbod geword,” sê De Villiers. “Ons doelwit is nie bloot om uitvoervolumes te verhoog nie. Dit is om die vraag te laat groei terwyl die premium gehalte, egtheid en herkoms wat rooibos in internasionale markte onderskei, behou word.”

Die raad het herhaaldelik daarop gewys dat produksie sorgvuldig bestuur moet word om gehalte en volhoubaarheid te handhaaf, met erkenning dat rooibos slegs binne ’n betreklik klein geografiese gebied verbou kan word, waar die unieke kombinasie van klimaat, grond en biodiversiteit die plant sy kenmerkende eienskappe gee.

“Egte rooibos kan nie sommer oral nageboots word nie,” sê De Villiers. “Die beskerming van die naam help verseker dat die ekonomiese voordele wat met groeiende wêreldvraag gepaardgaan, terugvloei na die gemeenskappe en produsente wat vir die verbouing van dié inheemse gewas verantwoordelik is.”

OFM Agri/Isabel van Tonder sm