“’n Mens kan die begin van vanjaar as positief vir Suid-Afrika se landbou beskou. Ná ‘n onlangse reis deur die land vanaf Pretoria na die Wildekus kon ek die geleentheid gebruik om Suid-Afrika se landboutoestande ná die eerste paar maande van die somer te assesseer”, skryf Landbousakekamer, Agbiz, se hoofekonoom, Wandile Sihlobo.

Die plantegroei was deurgaans verwelkomend en groen nadat hulle voordeel getrek het uit die vroeë somer se gunstige reënval. In gebiede wat vroeg in die seisoen geplant is, het die mielielande gesond gelyk. Ander gewasse was ook in 'n sigbare goeie toestand.

Mens sou nie sulke gunstige toestande te midde van 'n El Niño-seisoen verwag nie, maar die tipiese droogte van 'n El Niño sal dalk eers in Maart 2024 begin toeneem. Dit is hoofsaaklik die geval vir die sentrale en oostelike streke van Suid-Afrika, wat volgens die Suid-Afrikaanse Weerdiens (SAWD) buitengewone reënval in die maand voor dit kan kry.

Goeie reën word in die sentrale en oostelike streke in Suid-Afrika verwag. Foto: Gallo Images

Intussen kan die land se westelike streke in die komende maande onder normale reën ervaar. Die grondvogvlakke in die weste is reeds laag en daarom kommerwekkend vir boere. Landboutoestande is egter tans gunstig. In ‘n paar onlangse interaksies met boere het hulle die onlangse reën waardeer, hoewel sommige reën buitensporig was. 

Die kwessie waaroor hulle deesdae meer bekommer, is uiterste hitte, wat die land se noordelike streke reeds ervaar. Hoër temperature, wanneer dit nie deur reën gevolg word nie, kan groot skade aanrig.

Tog is dit vir nou nie 'n wesenlike kwessie nie, aangesien daar hoop is dat die land nog 'n ordentlike seisoen kan hê (met die risiko's van strawwe produksietoestande in Noordwes in gedagte).

Toe die seisoen begin het, was Suid-Afrikaanse boere van plan om 'n totale oppervlak van 4,5 miljoen hektaar vir daardie 2023/24-somergrane en oliesade te plant. Dit is op 'n jaargrondslag met 2% hoër. Boonop dui die siening van plaasinsetorganisasies daarop dat hulle ook redelik bemoedigende verkope gesien het, wat die optimistiese siening oor gewasaanplanting verder ondersteun.

Die veebedryf is verheug oor groen weidings. Foto: Kat Smith/Pexels

Wat die veebedryf betref, is groen weidings ’n welkome ontwikkeling, veral aangesien die voerpryse relatief hoog bly vergeleke met vlakke voor Covid-19. Die uitdaging vir veeboere is die biosekuriteitswakhede wat opgelos moet word om die verspreiding van dieresiektes in die land te bekamp en die uitbrekings tot die minimum te beperk.

Oor die algemeen glo ek ons is in vir nog 'n goeie landbouseisoen, veral as Januarie en Februarie gunstige reënval bied. Die SAWD het die optimisme oor die land se sentrale en oostelike streke in die 19 Desember 2023 Seasonal Climate Watch vasgevang. 

Die SAWD het verklaar dat "...multi-model reënvalvoorspelling dui meestal onder-normale reënval oor die grootste deel van die land aan gedurende Jan-Feb-Mrt (JFM), Feb-Mrt-Apr (FMA) en Mrt-Apr-Mei (MAM) met die uitsondering van die sentrale en oostelike kusgebiede wat 'n groter waarskynlikheid van bo-normale reënval aandui."

“Dit bekommer my oor die westelike streke van die land en bied hoop vir die sentrale en oostelike streke”, vertel Sihlobo.

Hierdie artikel het oorspronklik verskyn op Agricultural Economics Today. dg